Op grond van de DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mind disorders, 4e versie) worden de volgende verschillende pervasieve ontwikkelingsstoornissen onderscheiden:

• autistische stoornis
• Rett-syndroom
• desintegratieve stoornis van de kindertijd
• pervasive development disorder not otherwise specified (PDD-NOS)
• Asperger syndroom

De diagnose autisme kan alleen gesteld worden na een uitvoerig multidisciplinair onderzoek door een team met een ruime ervaring op het gebied van autisme (bijvoorbeeld een regionaal autismeteam, een gespecialiseerd universitair Ambulatorium of een [academische] polikliniek voor kinder- en jeugdpsychiatrie). Maar de diagnose kan ook door een GZ-psycholoog of kinderpsychiater gesteld worden die deskundig is op het gebied van autisme.
De uitingsvormen van autisme en het niveau van verstandelijk functioneren van personen met autisme kunnen zeer verschillend zijn.

Toch zijn er ook overeenkomsten: stoornissen in sociale interacties, verbale en non-verbale communicatie en in het verbeeldingsvermogen zijn kenmerken van alle vormen van autisme. Deze stoornissen beïnvloeden het totale functioneren van een kind: Iemand met autisme ziet weinig samenhang in de hem of haar omringende zaken en kan daardoor moeilijk begrijpen wat zich in de omgeving afspeelt. Sociale interactie vormt hierbij een groot probleem.

Het is duidelijk dat door de verscheidenheid aan autistische stoornissen de begeleiding van personen met een autisme spectrum stoornis niet eenduidig is, maar dat de begeleidingsaanpak divers is. Autisme komt volgens de literatuur bij ongeveer 22-25 op de 10.000 mensen voor; recente cijfers komen echter op veel hogere getallen uit. Op grond van het bestuderen van de onderzoeken waarop de studies zich baseren, komt Haveman tot de conclusie dat de cijfers verschillen op grond van de groep onderzochten. Onderzoeken onder kinderen komen tot veel hogere getallen. Hij komt na bestudering van grote aantallen onderzoeken tot de conclusie dat autisme waarschijnlijk bij 58 op de 10.000 personen voorkomt.