Het freinetonderwijs is Levend Leren op een natuurlijke manier.

• Samen met andere kinderen werken en leren.
• Maar ook zelfstandig.
• Werken naar eigen belangstelling en vanuit eigen ervaring
• Samen verantwoordelijk; ook voor onderlinge verhoudingen!

Célestin Freinet
De Freinetbeweging is een vereniging van en voor mensen die staan voor vernieuwend onderwijs op basis van de door Célestin Freinet ontwikkelde pedagogie. De Freinetbeweging maakt deel uit van de Internationale Mouvement Freinet en ondersteunt haar leden en aangesloten scholen met onderwijskundige informatie. Ze onderhoudt contacten met universiteiten en hogescholen en draagt zorg voor scholing en begeleiding. De Freinetbeweging neemt een belangrijke plaats in bij onderwijsvernieuwing in Nederland.

Uitgangspunten van de freinetpedagogiek
Kenmerkend voor het freinetonderwijs is het respect dat er is voor de mening en eigenheid van leerlingen, ouders en collega"s. Behandel iedereen met respect, dat krijg je terug. Geef kinderen vertrouwen, dat wordt niet beschaamd. De school is een coöperatieve leef- en werk-gemeenschap waar leerlingen, leerkrachten en ouders serieus worden genomen en samen de verantwoordelijkheid dragen. De opvoedkundige relatie tussen leerkracht en leerlingen berust op wederkerigheid en gedeelde verantwoordelijkheid. Als leerkrachten een kind complimenteren, begeleiden, beoordelen of straffen, vragen ze zich regelmatig af: Hoe zou ik in zijn of haar plaats reageren?

In freinetonderwijs kan het kind gemotiveerd aan het werk, omdat het zelf mee kan kiezen wat hij doet. Het kind wordt serieus genomen. Geen school is dezelfde, dat geldt zeker voor freinetscholen. De overeenkomst zit in de nu volgende uitgangspunten:

• De ervaringen en belevingen van de leerlingen vormen een vertrekpunt van het onderwijs, waarbij de leerkracht en de groep ervoor zorgen dat er zinvol gewerkt wordt;
• Leren is experimenteel zoeken en ontdekken;
• Het werk van de leerlingen moet plaatsvinden in een voor hen zinvol verband;
• De opvoeding op school vindt plaats in democratisch/coöperatief overleg.

Pedagogische kenmerken
Freinetleerkracht word je al doende en al zoekend en door regelmatig samenwerken en overleggen met collega’s. Een freinetschool heeft meesters en juffen nodig die niet alleen doorkneed zijn in de freinettechnieken, maar zich ook de pedagogische visie die daaraan ten grondslag ligt, eigen hebben gemaakt. Gebaseerd op de uitgangspunten ontwierp Freinet onder de titel, Les invariants pédagogiques een soort praktijkcode, een reeks van pedagogische beginselen waaraan leraren op freinetscholen zichzelf en elkaar kunnen toetsen.

Freinetonderwijs nu
Nu, ruim veertig jaar later, spreken we over Pedagogische kenmerken, een praktijkcode (een kwaliteitskaart) voor Nederlandse freinetwerkers anno 2008, steunend op zijn testament, maar wel vertaald naar onze tijd, onze omstandigheden en ons spraakgebruik. Freinetscholen gebruiken deze kenmerken voor de kwaliteitszorg. Deze kenmerken zijn regelmatig onderwerp van discussie binnen De Freinetbeweging.