Wettelijke bijdragen over de arbeidsomstandigheden staan in de Arbowet. Met de werkgevers- en werknemersorganisaties zijn afspraken gemaakt voor de onderwijssector. Er wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een Arbocatalogus. In deze arbocatalogus staan de verschillende manieren beschreven waarop werkgevers kunnen voldoen aan de doelvoorschriften die de overheid stelt. Zo worden bijvoorbeeld technieken en methoden, goede praktijken, normen en praktische handleidingen beschreven.

Een deel van de leraren ervaart een hoge werkdruk. Er zijn diverse maatregelen om dit tegen te gaan. Onder andere de verkorting van het aantal lesuren per jaar (normjaartaak), een goed doordacht taakbeleid en het inzetten van meer (ondersteunend) personeel.

Arbeidsduur

In het onderwijs geldt een normjaartaak. Dit is de jaarlijkse arbeidsduur bij een volledig dienstverband. Door cao-afspraken over arbeidsduurverkorting is de normjaartaak verlaagd van 1790 uur naar 1659 uur (lesuren, voorbereidingsuren).
Het maximum aantal lesuren per jaar bedraagt:
930 uur voor instellingen die een verschillend aantal lesuren in de leerjaren hanteren;
940 uur voor instellingen die een gelijk aantal lesuren in alle leerjaren hanteren.
Taakbeleid

Niet alle leraren geven het standaardaantal lesuren. Het aantal lesuren dat een docent moet geven, is mede afhankelijk van het taakbeleid dat een school voert. Het schoolbestuur stelt in overleg met de medezeggenschapsraad het taakbeleid vast. Leraren kunnen ook niet-lesgebonden taken krijgen toebedeeld. De taakbelasting (het totale aantal lessen en andere taken van een docent) kan negatief worden beïnvloed door beperkte mogelijkheden om de werkzaamheden te spreiden. Gemiddeld genomen is de werklast niet gelijkmatig over het jaar verdeeld. Naast de spreiding, kan ook het soort werkzaamheden de taakbelasting verhogen. Lesgeven en leerlingbegeleiding geeft bij de meeste docenten veel voldoening. De meerderheid vindt administratieve taken en beheers- en toezichthoudende taken daarentegen weinig voldoening geven. Met name deze taken worden als belastend ervaren.
Het taakbeleid is gericht op een evenwichtige spreiding over het schooljaar van de werkzaamheden en werkdruk van docenten.

Conciërges

De komende jaren is er structureel een bedrag van 30 miljoen euro beschikbaar voor ondersteunend personeel in het basisonderwijs. Dankzij deze regeling kunnen alle 2500  basisscholen die een aanvraag hebben gedaan, vóór 30 juni 2008 een conciërge in zetten. Scholen voor speciaal onderwijs ontvangen geen extra geld. Zij hebben in hun reguliere bekostiging al ruimte voor een conciërge.
Doel is de inzet van ondersteunend personeel in het basisonderwijs extra te stimuleren. Een ondersteunend medewerker, zoals een conciërge of administratieve kracht, kan leraren en schoolleiders ontlasten. Ook draagt de extra kracht bij aan de veiligheid in en rond de school.

Participatieplaatsen

In samenwerking met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en gemeenten zullen de komende jaren participatieplaatsen worden gecreëerd. Deze plaatsen zijn bedoeld voor mensen die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben, maar wel willen en kunnen werken. Zij kunnen met behoud van uitkering voor de school ondersteunende taken uitvoeren. Ook kunnen scholen loonkostensubsidie ontvangen bij het aannemen van onderwijsondersteunend personeel.

Combinatiefunctie

Een combinatiefunctie houdt in dat mensen in verschillende sectoren werken, terwijl ze in dienst zijn van één werkgever. Bijvoorbeeld muziekdocenten die zowel lesgeven op de muziekschool als op school. Combinatiefuncties kunnen op die manier scholen veel bieden. Het kabinet heeft geld vrijgemaakt voor zo'n 2500 combinatiefuncties in (brede) scholen, sportverenigingen en culturele opleidingen. Denk hierbij bijvoorbeeld ook aan het geven van gymlessen op school in combinatie met het geven van sportinstructie na schooltijd.

Rol leraar

Natuurlijk heeft  de leraar zelf ook een rol om de werkdruk te verminderen. De toenemende zeggenschap in de school geeft de leraar de mogelijkheid mee te denken over de verdeling en spreiding van alle taken. Daarnaast zijn er cursussen en hulpmiddelen om te leren omgaan met werkdruk. Zo is er de website en folder Arbomeester en de DVD 'Minder werkdruk'. Ook kunnen werkondersteunende ICT-middelen ingezet worden.